Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Spinozaland. De ontdekking van de vrijheid – Amsterdam, 1677 Maxime Rovere 03/03/2021
Op twee benen lopen is moeilijk Yerna van den Driessche 03/03/2021
Wat een vondst! Verhalen uit de geschiedenispraktijk Anita van Dissel, Jan Hoffenaar en Elsbeth Locher-Scholten (red.) 03/03/2021
Vesper Anne Broeksma 03/03/2021
Hier blijf ik. Ode aan kunst en natuur in Lommel Louis Vanvelthoven en Paul Billiau 03/03/2021
Monster Roderik Six 03/03/2021
Geluiden voor de laatste dag Jozef Deleu 22/02/2021
De Republiek, 1477-1806 Jonathan Israel 21/02/2021
Al het blauw Peter Terrin 21/02/2021
De schaduw van Berlijn. Leven met de erfenis van het Kindertransport Jonathan Lichtenstein 21/02/2021
Samen / Al ‘t hope Rodaan Al Galidi & Maud Vanhauwaert 21/02/2021
Willem Lodewijk: stadhouder en strateeg (1560-1620-2020) Hanno Brand en Joop W. Koopmans [red.] 21/02/2021
Treinen en kamers Annelies Verbeke 21/02/2021
Toen gisteren nog vandaag was Marleen de Crée 21/02/2021
‘Je mag wel bang zijn, maar niet laf’. De enerverende en noodlottige geschiedenis van de familie Bakker Toni Boumans 21/02/2021
Raaf Roos Vlogman 21/02/2021
Ontbinding Piet Gerbrandy 21/02/2021
Het gewapende kind Aleidis Dierick 21/02/2021
Another history of art. 2500 jaar Europese kunstgeschiedenis Koenraad Jonckheere 14/02/2021
URA Yves Malysse & Kiki Verbeeck. Architectural projects 2002-2020 Lisa De Visscher, Eline Dehullu, Iwan Strauven (sam.) 14/02/2021
12345678910...Laatste

Spinozaland. De ontdekking van de vrijheid – Amsterdam, 1677

Maxime Rovere
Spinozaland. De ontdekking van de vrijheid – Amsterdam, 1677
Balans, 2021, 560 blz., EUR 34,99

La Clan Spinoza van de hand van de Franse filosoof en Spinozaspecialist Maxime Rovere, dat oorspronkelijk dateert van 2017, werd nu vertaald en gepubliceerd onder de titel Spinozaland. De ontdekking van de vrijheid –Amsterdam, 1677. Dit werk houdt het midden tussen een historische roman en een historische en filosofische studie.
De Amsterdammer Benedictus de Spinoza (1632-1677) was van Sefardisch Joodse afkomst en ontpopte zich vanaf halverwege de 17de eeuw tot één van de belangrijkste filosofen in het vroegmoderne Europa. Spinoza zou uit de joodse gemeente gebannen zijn omwille van zijn ondogmatische interpretatie van de Bijbel en zich noodgedwongen in leven hebben moeten houden als lenzenslijper. Spinoza accepteerde geen enkele andere verklaringsgrond dan een die gebaseerd was op de rede. Daarmee werd hij een van de 17de-eeuwse grondleggers van de verlichting. Het merendeel van zijn werken werd evenwel pas na zijn dood gepubliceerd.
Maxime Rovere schildert plastisch de wereld en het netwerk van Spinoza en het ontstaan en de ontwikkeling van zijn wijsgerige ideeën. Onder de talloze personages, die op het toneel verschijnen, figureren de opperrabbijn van de joodse gemeenschap van Amsterdam Saul Levi Morteira, de oud-jezuïet, latinist en Spinoza’s leermeester Franciscus van den Enden, de vrijdenker, arts, jurist en filosoof Adriaan Koerbagh, en nog vele anderen.
Het werk is een roman, maar dan zonder fictie, want Rovere gebruikt, beschrijvingen, dialogen en verhaalelementen, die hij minutieus ontleende aan de historische bronnen. Men kan zijn boek enigszins vergelijken met Mémoires d'Hadrien van Marguerite Yourcenar en In het teken van verzoening: brief van Petrus Venerabilis, een tijdgenoot uit de twaalfde eeuw (ca. 1092-1156) van Raoul Bauer. Rovere wil met deze historische ‘faction’ verschillende nuanceringen aanbrengen aan de gangbare historiebeelden omtrent Spinoza. Men stelt nogal eens dat Spinoza door de joodse gemeenschap omwille van zijn ondogmatische Bijbelinterpretatie in de ban werd gedaan, zich noodgedwongen in leven moest houden met lenzen slijpen en dan in alle eenzaamheid tot zijn radicale en nog altijd invloedrijke ideeën kwam. Maxime Rovere laat zien dat hij niet zozeer omwille van zijn ideeën, dan wel om een juridisch, financieel en politiek conflict met de opperrabbijn een joodse ban opliep en dat hij zich niet noodzakelijk met lenzen slijpen in leven moest houden, dan wel dat hij in feite op een uitgebreid vriendennetwerk kon terugvallen, zowel binnen als buiten de toenmalige Republiek. Verder dat diezelfde vrienden zijn werk becommentarieerden en fungeerden als klankbord en daardoor een grotere bijdrage aan de ontwikkeling van Spinoza’s denkbeelden leverden, dan veelal wordt gesteld. Vandaar dat het werk in het Frans de titel draagt La Clan Spinoza en in het Nederlands met recht en reden Spinozaland.
De vertalers verantwoorden hun vertaalkeuzes, waarvoor ze ook in overleg met de auteur gingen. Daardoor won de Nederlandse vertaling nog aan meerwaarde tegenover het Franse origineel. Misschien zal niet elke Spinozaspecialist Maxime Rovere in zijn Spinozabeeld volgen, maar Rovere schreef in elk geval een wervelende ‘historische’ ‘roman’, die gezien de filosofische inhoud wel vraagt van de lezer dat hij bij de les blijft.

[Walter Smits - 03/03/2021]