Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Klara en de zon. Roman vertaald door Peter Bergsma Kazuo Ishiguro 08/06/2021
Raam, sleutel Robbert Welagen 08/06/2021
Dagboek uit Bergen-Belsen, maart 1944 – april 1945. Met een inleiding en bezorgd door Saskia Goldschmidt Renate Laqueur 08/06/2021
Brueghel en tijdgenoten. Kunst als verborgen verzet Lars Hendrikman en Dorien Tamis (red.) 08/06/2021
Chinatown Ronelda S. Kamfer 08/06/2021
De onvermoede schatkamer van de Duitse barokmuziek van Schütz tot Bach (1650-1700) Ignace Bossuyt 08/06/2021
Gebed tot de leegte Claude van de Berge 08/06/2021
De Lage Landen. Een geschiedenis voor vandaag Marnix Beyen, Judith Pollmann en Henk te Velde 08/06/2021
Gezelle in context: taal, macht en identiteit Julien Vermeulen 08/06/2021
De onfortuinlijke. Adolf Eichmanns Argentijnse jaren Ariel Magnus 08/06/2021
Een luchtbel in een vluchtige rivier Jean Pierre Rawie 08/06/2021
Vaarwel. Achtergelaten gedichten Lucebert 01/06/2021
Willem Drees. Daadkracht en idealisme Jelle Gaemers 01/06/2021
Architect Victor Bourgeois 1897-1962. Modernity, Tradition & Neutrality Iwan Strauven 01/06/2021
Expeditie kunst Sofie Van de Velde 01/06/2021
Kroongetuige. Een ooggetuigenverslag uit de hel van de Chinese concentratiekampen Sayragul Sauytbay en Alexandra Cavelius 01/06/2021
Soldaat van Napoleon (1806-1815) Joost Welten met medewerking van Lena Reyners en Johan De Wilde 01/06/2021
Autonomie [En andere verhalen voor kinderen van onze tijd] Harold Polis 01/06/2021
Rook! Yves Bondue 01/06/2021
Vijanden van Rome. Van Hannibal tot Attila de Hun Philip Matyszak 01/06/2021
12345678910...Laatste

Klara en de zon. Roman vertaald door Peter Bergsma

Kazuo Ishiguro
Klara en de zon. Roman vertaald door Peter Bergsma
Atlas Contact, 2021, 352 blz., EUR 22,99

De Britse Nobelprijswinnaar Kazuo Ishiguro is een meester van het ongezegde. Zijn personages leven vaak  in samenlevingen waar mensen geneigd zijn om bedenkelijke gezagsverhoudingen en onaangename waarheden toe te dekken. In zijn bekendste roman ‘The Remains of the day’ (De rest van de dag) laat een extreem loyale butler het verraderlijke gedrag van zijn meester uit zelfbehoud niet volledig tot zich doordingen. In ‘Never let me go’ (Laat me nooit alleen) maken we kennis met een toekomstig Engeland waar jongvolwassenen in een bevoorrechte omgeving wachten op een met eufemismen toegedekte lotsbestemming. Het wordt de lezer duidelijk dat het tot orgaandonor “opgekweekte” kinderen zijn. ‘Klara en de zon’ sluit wellicht het dichtste aan bij deze roman uit 2005. Aan het woord is Klara, een popachtige robot of KV (Kunstmatige Vriendin). Zij is behalve intelligent en zeer nieuwsgierig ook buitengewoon empathisch en helemaal bereid tot het uitvoeren waarvoor ze gemaakt is en in een etalage te koop staat: een kind gezelschap houden totdat het volwassen is. Op een dag kiest het zieke meisje Josie haar uit. Later blijkt dat de wanhopige moeder, die al een kind verloor, er rekening mee houdt dat ook Josie zal sterven. De op observeren en invoelen geprogrammeerde Klara zou dan, in een nagemaakte pop verwerkt, de verdwenen Josie kunnen vervangen. Waarbij de robot als het ware van attribuut in essentie zou veranderen. ‘Klara en de zon’ is vaagweg in Amerika gesitueerd en heeft wat van een stripverhaal, een SF vertelling en een parabel, en raakt aan de problematiek van kunstmatige intelligentie, de weerstanden die ze oproept en de grenzen waartegen ze botst. Maar het is ook een verhaal waarin Ishiguro opnieuw experimenteert met taal en perspectief. De lezer maakt kennis met nieuwe woorden, licht afwijkende idiomen van een toekomstige tijd en het bijzondere waarnemingsvermogen van een snel lerende robot, per definitie een buitenstaander in een mensenwereld. Klara’s blik is een gesplitst scherm dat de verschillende invalshoeken tot een genuanceerd beeld samenstelt. Haar energie wordt gevoed door de zon, die in dit boek een metaforische of religieuze meerwaarde krijgt. Als bedekte verwijzing naar het Franciscaanse Zonnelied is een dergelijke lectuur wellicht vergezocht, maar de wandelingen van Klara naar de open schuur op een heuvel, waardoorheen het zonlicht  als in een heiligdom achter de horizon verdwijnt, en waar Klara om de genezing van haar beschermelinge vraagt, roepen associaties op met het voorhistorische Stonehenge. Een vijand van Klara die de broodnodige zonenergie verduistert, is de luchtvervuiling, waarvoor zij bereid is haar kunstmatige leven op het spel te zetten. Maar de lezer stelt zich vroeg of laat de vraag: hoe vindingrijk en autonoom kan een tot onbaatzuchtigheid voorgeprogrammeerde robot zijn? Met andere woorden: kan Klara een volwaardig of vertrouwd personage zijn? Zelfs de welmenende mensen kijken opvallend vaak  van haar weg, alsof zij niet volledig zichtbaar is. Hoe “menselijk” kan een gebruiksvoorwerp zijn dat voor menselijke interactie is bedoeld?  Het slot met een robot die “leegloopt” op een stort roept bij de lezer weemoed en ontroering op, maar die blijven bij Klara zelf onbepaald, ontwijkend of onmogelijk. Peter Bergsma zorgde voor de uitdagende vertaling van deze originele roman. Zoek voor zijn interessante opmerkingen hierover op het net: “Klara en de zon, Kazuo Ishiguro –Athenaeum Boekhandel”.

[Johan De Haes - 08/06/2021]